Azerbaycan'ın tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Bu tarihe baktığımızda Azerbaycan'ı dünya toplumunda temsil eden çok sayıda kadın var. Bazı hanımlarımız hakkında detaylı bilgi verelim.
Mahsati Gencevi: Mehsati Gencevi, 11. yüzyılın sonu - 12. yüzyılın başlarında yaşamış büyük bir Azerbaycan şairidir. İlk ünlü Azerbaycan şairi, ilk kadın satranç oyuncusu, ilk tanınmış müzisyen ve muhtemelen ilk kadın bestecisidir.Sultan Sencer'in beklenmedik karla ilgili olarak yerinde okuduğu rubai'nin dikkatini çektiği söylenmektedir. "Atının tırnakları kirlenmesin diye, gökler sana gümüş bir halı gönderdi." Bu rubaiyi duyan padişah, şaire "Mahisti" (en büyük) unvanını vererek onu yakın çevresine kabul etti.
Sara Aşurbeyli: Sara Aşurbeyli, Azerbaycanlı bilim adamı, tarihçi ve oryantalist, Yakın ve Orta Doğu halklarının tarihi uzmanı, aynı zamanda sanatçı ve müzisyendi. Sara Hanım, bir tiyatro tiyatrosunda sanatçı ve dekoratör olarak çalışmış, bir okulda öğretmenlik yapmış, öğretmeni Üzeyir Hacıbeyov'un daveti üzerine 15 yıl konservatuvarda yabancı dil öğretmenliği yapmış, resimlerini satarak geçimini sağlamıştır. Sergilerinden birinde "Gökyüzü" adlı eseri Meksika temsilcileri tarafından satın alındı ve şu anda Meksika müzelerinden birinde saklanıyor.
Ayna Sultanova: Ayna Sultanova sosyal ve politik bir şahsiyet, Azerbaycan SSCB Eğitim Halk Komiseri, "Doğu Kadını" dergisinin editörü, Azerbaycan tarihinin ilk kadın bakanı, Adalet Halk Komiseri ve Yüksek Mahkeme Başkanıydı. . Ayna Sultanova, içinde bulunduğu rejimin, çalıştığı rejim olmadığını görünce, Stalin'le görüşmek ve şikâyetlerini dile getirmek üzere Moskova'ya giderken tutuklandı. 1938 yılında 3 Temmuz tarihli kararla idam cezasına çarptırıldı. Azerbaycan'ın tarih dünyası da Ayna Sultanova gibi güzel bir kadını kaybetti. Ayna Sultanova baskıların kurbanı oldu.
