Ege Üniversitesinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın
teşvikleriyle yasallaşarak ülkemizde tarımı yeniden hareketlenen kenevir başta
olmak üzere endüstri bitkilerine yönelik nitelikli bilimsel çalışmalar yürütüyor.
Kenevir bitkisinin katma değeri yüksek bir ürün olduğunu ifade eden
Rektör Prof. Dr. Necdet Budak, “Ege Üniversitesi olarak kenevir bitkisi gibi
katma değeri yüksek, önemli tarım ürününün ülkemizde üretiminin artırılması
için bilimsel çalışmalarımıza hız kesmeden devam ediyoruz. Üniversitemiz
bilim insanları kenevir bitkisine yönelik geliştirdikleri projeleri kamu işbirliği
içinde yürütüyor. Bu kapsamda devletimizin kenevir bitkisine yönelik
çalışmalarına her zaman destek verdik ve vermeye devam edeceğiz. Yeni bir
bakış açısıyla yerli üretimi artırarak, ileri teknoloji ve inovasyonu kullanarak
yüksek katma değerli yeni ve milli ürünler üreterek hem ülke içindeki
potansiyeli harekete geçirecek hem de ihracat potansiyelini artıracak çalışmalara
imza atacağız” dedi.
Ege’de kenevir bitkisine yönelik yapılan çalışmalar
Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi öncülüğünde kenevir tohumunun fiziksel
özelliklerine yönelik çalışmalar yürütülmeye başlandığını belirten Rektör
Budak, “Farklı yıllarda hasat edilen narlı popülasyonuna ait kenevir
tohumlarının fiziksel özelliklerinin belirlendiği çalışmalarla bu popülasyonun
Ege Bölgesinin iklim, çevre ve toprak özelliklerine uyum sağladığını gösterildi.
Elde edile sonuçlar, ileride yapılacak olan ıslah ve mekanizasyon çalışmalarına
alt yapı sağlaması açısından büyük önem arz ediyor. Ayrıca Fen Fakültemiz
tarafından yürütülen “Kenevir Atıklarının Entegre Enerji Üretimi Yaklaşımıyla
Katı ve Gaz Yakıtlara Dönüştürülmesi” başlıklı proje, TÜBİTAK 1001-Bilimsel
ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı 2019 yılı ikinci
döneminde desteklenen çalışmalar arasında yer aldı” diye konuştu.
Kenevir ekiminin yaygınlaştırılmasını ve tarıma kazandırılmasını
hedeflediklerini vurgulayan Prof. Dr. Budak, “Otomotiv, havacılık gibisektörlerde kullanılabilecek kenevir lif takviyeli kompozit malzemeler, Tekstil
Mühendisliği bölümümüzün akademisyenlerinin kurduğu Teknopark şirketinde
geliştirildi. THC ve CBD konsantrasyonu düşük, tescilli yeni endüstriyel kenevir
çeşitlerini ve sayısını artıracak projeler için çalışmalarımız devam ediyor. İlaç
ve kozmetik ürün geliştirme alanlarında yıllara dayanan deneyimi ve projeleri ile
Eczacılık Fakültemiz ile Sağlık Bakanlığı ve ilaç şirketleri arasında süregelen
işbirlikleri neticesinde katma değeri yüksek ürünler geliştirmeyi hedefliyoruz”
diye konuştu.
Kullanım alanı çok geniş
Endüstriyel ve tıbbi kenevir olmak üzere kullanım amacına göre ikiye
ayrılan kenevir türlerinin ilaç, gıda, kâğıt, biyoyakıt, tekstil, kozmetik, plastik,
inşaat ve otomotiv sektörüne kadar oldukça farklı alanlarda kullanımı
bulunuyor. Kenevirin tohumu, sapı ve çiçeğinin ise özellikle kâğıt, kumaş,
tekstil ve kozmetik ürünleri yapımında kullanımı yaygın. Çadır bezleri, branda
bezleri ve askerî amaçlı top örtüleri gibi materyallerin hammaddeleri de kenevir
lifinden elde ediliyor.
Kenevir lifi kendi ağırlığının üçte biri kadar suyu bünyesinde tutması
nedeni ile balıkçı ağlarının yapımında da kullanılıyor. Ayrıca ambalaj
malzemesi olarak, torba ve çuval üretiminde kullanılıyor. Tıbbi kenevirden elde
edilen etken maddeler ise ilaç sanayinde hammadde olarak kullanılmasının yanı
sıra AIDS ve kanser tedavisinde kemoterapi ve radyoterapinin olumsuz
etkilerini azalttığı da biliniyor. Kozmetik sektöründe de kullanılan kenevir
bitkisi; sabun, şampuan, masaj yağı, parfüm ve losyon gibi birçok kozmetik ürün
grubunun içerisinde yer alıyor.
19 ilde izne tabi olarak yetiştiriliyor
Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkındaki Yönetmelik kapsamında
Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri,
Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat ve
Zonguldak olmak üzere 19 ilde ve ilçelerinde izin almak koşuluyla kenevir
yetiştirilebiliyor. Yönetmelik çerçevesinde belirlenen hükümlere uymak şartı ve
bilimsel araştırma amacıyla ana veya tali bitki olarak kenevir yetiştiriciliğine,
belirtilen bölgeler dışında da izin verilebiliyor.
