EBSO Başkanı Ender Yorgancılar, kamuoyunda “Emeklilikte Yaşa Takılanlar” olarak
bilinen EYT düzenlemesinin hem kamudaki ve özel sektördeki kurum ve işletmelerin
mali yapısı ile personel dengesini, hem de merkezi yönetim bütçesini büyük ölçüde
bozacak etkiye sahip olduğunu belirterek, söz konusu uygulamanın çok dikkatli bir
şekilde hayata geçirilmesini gerektiğini söyledi.Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar,
konuyla ilgili yaptığı açıklamada “Düzenlemenin küresel resesyonun yaşandığı, iç
talepte ve büyümede yavaşlamanın beklendiği bir döneme denk gelmesi, bu
uygulamanın çok dikkatli bir şekilde hayata geçirilmesini gerektirmektedir. EYT
yasalaştığında firmalara göre değişmekle birlikte işgücü kaybı ortalama yüzde 30
civarında olabilecektir. Bu grup, 45-55 arası yaş ortalamasında, hem kurum kültürü
hem de tecrübe açısından önemli bir kazanıma sahiptir. Bu da firmalarımızı farklı
açılardan olumsuz etkileyecektir” dedi.Söz konusu etkileri sıralayan Yorgancılar, “Birincisi bir anda yüklü bir kıdem
tazminatını ödemekle yükümlü kalacaklardır. İkincisi, en verimli yaşlardaki tecrübeli,
nitelikli elemanlarını kaybedecekler ve bu da verim ve üretim kaybına sebep
olabilecektir” diye konuştu.Yorgancılar, işverenin düzenleme nedeniyle mağdur olmaması için atılması gereken
adımları ise şöyle sıraladı:“Bu süreçte taleplerimiz; Emekli olacak çalışan sayısına göre firmalara uygun faizli ve
uzun vadeli hazine kaynaklı bir KGF kredisi verilmesidir.
Kamu bankalarının, TCMB politika faizinin belli oranı üzerinden, bir-iki yıl geri
ödemesiz dönemi içerecek şekilde, başta kıdem tazminatı ödemeleri olmak üzere
doğacak kaynak ihtiyacı için, işletmelere orta ve uzun vadeli ‘EYT finansman kredisi’
verebilmelidir. İşsizlik Fonu’ndaki kaynakların kıdem tazminatlarının ödenmesinde kullanılabilmesi imkanının sağlanması, bu çerçevede de öncelikle işverenlere bu Fon’dan kaynak aktarılarak kıdem tazminatlarının ödenmesi, daha sonra ise işverenlerin kullandıkları miktarı 12-24 ay taksitle geri ödemesinin sağlanması.Nitelikli istihdam kaybındaki olumsuzluğu en aza indirgemek için yaş ve çalışma
süreleri dikkate alınarak kademeli bir ayrılış planlanmasıdır. Örneğin 1995 girişliler
EYT’nin yasalaştığı tarihte verecekleri dilekçe tarihinden itibaren 6 ay sonra, 1996
girişliler, 8 ay sonra 97-10, 98- 11, 99 girişliler ise 12 ay sonra ayrılabilirler gibi. Bu
durum, şirketlerin işgücü açısından en az zarar görmelerini ve planlama
yapabilmelerini sağlayacaktır. EYT’nin 2023 yılında yasalaşması ve asgari ücrete yaklaşık yüzde 40 gibi bir zam yapılması ile kıdem tazminatı hesabına katılan ücretlerde aynı oranlarda artış olması durumu, sanayicilerimiz için çok ciddi bir yük anlamına gelmektedir. Bu maliyet yükü doğrultusunda kararlar alınmalıdır. İşletmelerin emekli olanların yerine işsiz konumdaki yeni elemanları almaları durumunda işlevsel istihdam teşvikleri (vergi indirimi, işsizlik sigortası işveren primi muafiyeti, SGK işveren priminin düşürülmesi vb.) ile desteklenmesi uygun olacaktır.”
bilinen EYT düzenlemesinin hem kamudaki ve özel sektördeki kurum ve işletmelerin
mali yapısı ile personel dengesini, hem de merkezi yönetim bütçesini büyük ölçüde
bozacak etkiye sahip olduğunu belirterek, söz konusu uygulamanın çok dikkatli bir
şekilde hayata geçirilmesini gerektiğini söyledi.Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar,
konuyla ilgili yaptığı açıklamada “Düzenlemenin küresel resesyonun yaşandığı, iç
talepte ve büyümede yavaşlamanın beklendiği bir döneme denk gelmesi, bu
uygulamanın çok dikkatli bir şekilde hayata geçirilmesini gerektirmektedir. EYT
yasalaştığında firmalara göre değişmekle birlikte işgücü kaybı ortalama yüzde 30
civarında olabilecektir. Bu grup, 45-55 arası yaş ortalamasında, hem kurum kültürü
hem de tecrübe açısından önemli bir kazanıma sahiptir. Bu da firmalarımızı farklı
açılardan olumsuz etkileyecektir” dedi.Söz konusu etkileri sıralayan Yorgancılar, “Birincisi bir anda yüklü bir kıdem
tazminatını ödemekle yükümlü kalacaklardır. İkincisi, en verimli yaşlardaki tecrübeli,
nitelikli elemanlarını kaybedecekler ve bu da verim ve üretim kaybına sebep
olabilecektir” diye konuştu.Yorgancılar, işverenin düzenleme nedeniyle mağdur olmaması için atılması gereken
adımları ise şöyle sıraladı:“Bu süreçte taleplerimiz; Emekli olacak çalışan sayısına göre firmalara uygun faizli ve
uzun vadeli hazine kaynaklı bir KGF kredisi verilmesidir.
Kamu bankalarının, TCMB politika faizinin belli oranı üzerinden, bir-iki yıl geri
ödemesiz dönemi içerecek şekilde, başta kıdem tazminatı ödemeleri olmak üzere
doğacak kaynak ihtiyacı için, işletmelere orta ve uzun vadeli ‘EYT finansman kredisi’
verebilmelidir. İşsizlik Fonu’ndaki kaynakların kıdem tazminatlarının ödenmesinde kullanılabilmesi imkanının sağlanması, bu çerçevede de öncelikle işverenlere bu Fon’dan kaynak aktarılarak kıdem tazminatlarının ödenmesi, daha sonra ise işverenlerin kullandıkları miktarı 12-24 ay taksitle geri ödemesinin sağlanması.Nitelikli istihdam kaybındaki olumsuzluğu en aza indirgemek için yaş ve çalışma
süreleri dikkate alınarak kademeli bir ayrılış planlanmasıdır. Örneğin 1995 girişliler
EYT’nin yasalaştığı tarihte verecekleri dilekçe tarihinden itibaren 6 ay sonra, 1996
girişliler, 8 ay sonra 97-10, 98- 11, 99 girişliler ise 12 ay sonra ayrılabilirler gibi. Bu
durum, şirketlerin işgücü açısından en az zarar görmelerini ve planlama
yapabilmelerini sağlayacaktır. EYT’nin 2023 yılında yasalaşması ve asgari ücrete yaklaşık yüzde 40 gibi bir zam yapılması ile kıdem tazminatı hesabına katılan ücretlerde aynı oranlarda artış olması durumu, sanayicilerimiz için çok ciddi bir yük anlamına gelmektedir. Bu maliyet yükü doğrultusunda kararlar alınmalıdır. İşletmelerin emekli olanların yerine işsiz konumdaki yeni elemanları almaları durumunda işlevsel istihdam teşvikleri (vergi indirimi, işsizlik sigortası işveren primi muafiyeti, SGK işveren priminin düşürülmesi vb.) ile desteklenmesi uygun olacaktır.”
